De belastingdienst zal niet verder gaan met het uitrollen van M365. Dat valt op te maken uit een aantal documenten dat namens de staatssecretaris van Financiën Eelco Eerenberg aan de Vaste commissie voor financiën van de Tweede kamer is gestuurd.
Afgelopen donderdag werd dit al bekend, maar het heeft enkele dagen geduurd eer de impact duidelijk was. De reden dat aan de noodrem is getrokken is geen verrassing. Gaandeweg, er loopt een pilot met 5.000 van de 49.000 werkplekken, is men erachter gekomen dat M365 in de huidige vorm niet voldoet aan de wensen. Het proces dat moest leiden tot een migratie wordt stopgezet.
Als dat het heel verhaal zou zijn, een klant test iets dat niet bevalt, dan was er mogelijk nog ruimte voor de leverancier dit aan te passen. M365 is echter geen product van zo maar een leverancier. Microsoft staat niet bekend als een bedrijf dat de wensen van klanten gebruikt om te komen tot maatwerksoftware.
Wat deze situatie ook anders maakt is dat de brief van Eerenberg komt na een rapportage van het Adviescollege ICT-toetsing. Dat heeft op verzoek van de directie van de belastingdienst onderzoek gedaan na de uitrol van M365.
Op de eerste pagina van de brief van het adviescollege aan de staatssecretaris staat
Conclusie
De belangrijkste conclusie uit het onderzoek is dat de huidige aanpak van de Belastingdienst niet leidt tot een geschikte werkomgeving:
- De gekozen oplossing is niet geschikt.
- Het programma is niet in staat om te sturen op een veilige, toekomstvaste oplossing.
Advies
Wij adviseren de Belastingdienst om de inrichting van de werkomgeving te herzien en de ontwikkeling daarvan fundamenteel anders aan te pakken alvorens deze verder uit te rollen:
- Draai de uitrol van M365 in de publieke cloud terug.
- Maak uiterlijk eind 2026 keuzes voor een groeipad naar een veilige, toekomstvaste werkomgeving.
- Richt een volwaardig programma in om goed te kunnen sturen.
Ten slotte adviseren wij u samen met de staatssecretaris van Digitale Economie en Soevereiniteit en de staatssecretaris van Koninkrijksrelaties en Slagvaardige Overheid te komen tot eenduidig overheidsbeleid op het gebied van cloudgebaseerde werkomgevingen.
Harde aanbevelingen
Hoe men tot deze conclusie en het advies is gekomen staat op de andere 7 pagina’s van de brief. Het is voor iedereen die IT diensten levert goed te lezen.
Met deze harde aanbevelingen, die bijna allemaal door Eerenberg zijn overgenomen, moet iedereen die een dienst gebaseerd op de publieke cloud aan de overheid levert rekening houden met nieuwe lastige vragen. Toegegeven de belastingdienst is een ‘lastige” klant, maar de tekortkomingen die zijn geconstateerd spelen gegarandeerd bij veel meer overheidsdiensten.
Om die reden is de oproep te komen tot eenduidig overheidsbeleid als het gaat over clouddiensten van het college goed te begrijpen. Wie trouwens denkt dat het alleen gaat om “werkomgevingen” doet er goed aan de hele brief te lezen zoals een kritische auditor dat zou doen.
Maar misschien is de meest pijnlijke punt deze ene korte zin die M365 beschrijft: “de gekozen oplossing is niet toekomstvast.”
