Wie weet nog wanneer computers actieve koeling kregen? Actieve koeling “een ventilator op de CPU” was bij de eerste generaties X86 processoren niet nodig. Die verschenen pas toen de Intel 80486 en AMD equivalenten op de markt kwamen. Sindsdien weet niemand meer beter dan dat een computer gekoeld moet worden.
Voor die koeling wordt standaard een kleine ventilator gebruikt, die met een koelblok op de CPU zit. Naarmate de CPU’s krachtiger werden nam het vermogen en de omvang van het koelgedeelte toe. De behuizingen zijn over de jaren aangepast om de steeds grotere luchtverplaatsing die hierdoor zijn ontstaan mogelijk te maken. Voor de consument is dat allemaal weinig zichtbaar en interessant.
Bij servers is het verhaal anders. De ongekende toename in rekenkracht leidt tot processoren met een vermogen van vele honderden Watts. Dat betekent een evenzo indrukwekkende hoeveelheid warmte die uit de server moet worden geleid en er moet ook instroom zijn van koelere lucht.
Minder dan tien jaar geleden
Nog geen tien jaar terug is het besef doorgedrongen dat luchtkoeling op enig moment niet meer kan volstaan om een server (de hele machine dus) op een acceptabele temperatuur te houden. Een hete CPU warmt de rest van de server op, een warme server zorgt voor een hogere temperatuur van het rack en ga zo maar door.
Vloeistofkoeling klonk als een logische oplossing. Het idee van een koelbox, maar dan met kleinere onderdelen. De koudwatervrees van IT beheerders heeft voor de nodige weerstand en vertraging gezorgd, maar ondertussen is het redelijk normaal dat de CPU’s van servers die echt veel warmte produceren vloeistof gekoeld zijn.
Busbars met koeling
Daarmee is het verhaal niet klaar. Want met de komst van hardware voor AI (GPU’s) is de temperatuur van servers en de directe omgeving nog een keer door het dak gegaan. Enkele maanden terug kwamen de eerste beelden voorbij van busbars moet vloeistofkoeling. Zonder verdere uitleg moet dat als een broodje aap overkomen, de stroomvoorziening van een serverrack koelen met vloeistof? Toch klopt het verhaal. Er is zelfs een “standaard” voor (link1 en link2).
Koeling voor SSD’s
Tussen de CPU en de busbar zitten nog veel meer onderdelen die voor betere koeling in aanmerking komen. Dan gaat het in de eerste plaats om SSD’s. Vorig jaar zijn de eerste modellen “Liquid-Cooled Enterprise SSDs for AI Deployments“ aangekondigd. Dat ook SSD’s vloeistof nodig hebben om onder een bepaalde temperatuur te blijven is an sich niet zo vreemd, maar toch is daar wel iets over te zeggen.
De noodzaak hiervoor is niet voorzien toen (wederom nog geen tien jaar terug) de eerste samples van speciaal ontwikkelde enterprise SSD’s beschikbaar kwamen. Alle teams en fabrikanten die de EDSFF standaard hebben gedacht en omgezet naar producten hebben geen rekening gehouden met de hoge temperaturen die door zwaardere CPU’s en processen zouden ontstaan. Dat heeft de uitrol en inzetbaarheid van deze formfactor behoorlijk gefrustreerd (nog los van de torenhoge kosten).
Zou er dan echt al die jaren geen overleg zijn geweest tussen de leveranciers van de componenten en complete systemen of hints door klanten zijn gegeven dat koeling op korte termijn al een issue zou worden?
